O tym, że podatki, w tym podatek rolny, trzeba płacić, wiemy wszyscy. Co jednak dzieje się w sytuacji, gdy grunt jest dzierżawiony? Kto płaci podatek rolny – właściciel czy dzierżawca?
Zgodnie z ustawą o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają użytki rolne, z wyłączeniem gruntów, które wykorzystuje się do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Aby grunt mógł zostać uznany za użytek rolny, musi być wykorzystywany do działalności rolniczej. Co więcej, aby grunty mogły zostać uznane za gospodarstwo rolne, muszą zajmować powierzchnię co najmniej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego. Co istotne, na liczbę tę składają się wszystkie grunty rolne, jakie znajdują się w posiadaniu jednego podatnika (osoby prywatnej lub prawnej, np. spółki czy jednostki organizacyjnej). Poszczególne grunty nie muszą tworzyć jednego, spójnego obszaru, ani nie muszą być ze sobą fizycznie połączone – w świetle przepisów podatkowych musi łączyć je ze sobą jedynie osoba właściciela.
Dzierżawa gruntów w zamian za emeryturę
Trzeba wyraźnie podkreślić, że dzierżawca będzie zobowiązany do zapłaty podatku rolnego, a więc będzie podatnikiem podatku rolnego, tylko jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Tak stanowi ustawa o podatku rolnym w art. 3 ust. 3. W innych przypadkach należy uznać, że dzierżawca jest wyłącznie posiadaczem zależnym, a konsekwencji obowiązek podatkowy spoczywa nadal na wydzierżawiającym (właścicielu). Oczywiście nie istnieją przeciwskazania aby w umowie dzierżawy zawartej pomiędzy wydzierżawiającym a dzierżawcą wskazać, że to dzierżawca będzie ponosił koszt podatku, nie jest to jednakże tożsame z faktem, iż to właściciel gruntu jest podatnikiem i to na nim spoczywa obowiązek podatkowy. Powyższe zasady nie dotyczą gruntów państwowych, albowiem w tym zakresie zawsze dzierżawca będzie zobowiązanym do zapłaty podatku rolnego.
Warunki zawarcia umowy dzierżawy za emeryturę
Przeniesienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym na dzierżawcę wymaga spełnienia kilku warunków zamieszczonych w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Jeden z tych warunków uległ zmianie począwszy od 31 lipca 2020 r. Mowa tu o likwidacji obowiązku zgłoszenia umowy dzierżawy do ewidencji gruntów i budynków. Zmiany wynikają z usunięcia obowiązku gromadzenia w ewidencji gruntów i budynków informacji o umowach dzierżawy. W miejsce obowiązku zgłoszenia umowy dzierżawy do ewidencji gruntów i budynków wprowadzono obowiązek potwierdzenia faktu zawarcia umowy dzierżawy przez wójta właściwego ze względu na miejsce położenia przedmiotu dzierżawy. Po zmianie obowiązującej od 31 lipca 2020 r. przeniesienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym z właściciela na dzierżawcę gruntów gospodarstwa rolnego wymaga zatem spełnienia warunku potwierdzenia zawarcia umowy dzierżawy przez wójta oraz wypełnienia pozostałych warunków (zawarcie umowy w formie pisemnej, zawarcie umowy na okres co najmniej 10 lat, zawarcie umowy pomiędzy właścicielem gruntów który jest emerytem lub rencistą w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników a osobą niebędącą małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, małżonkiem tych osób).
Kompetencje wójta
W przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników nie określono ani sposobu, ani formy potwierdzania umowy dzierżawy. W związku z tym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wójt potwierdza jedynie fakt zawarcia umowy. Wójt nie wnika natomiast w to, kto jest stroną umowy czy w jej treść. Wójt nie weryfikuje zgodności treści tej umowy z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zatem potwierdzenie umowy dzierżawy przez wójta, zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie oznacza stwierdzenia, że taka umowa jest: ważna, prawidłowa i wywołuje określone skutki prawne.
adw. Łukasz Opaliński
Podstawa prawna:
*ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
* ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
Z tego artykułu dowiesz się:
*czy dzierżawa gruntu w obrocie prywatnym zawsze przenosi obowiązek zapłaty podatku rolnego na dzierżawcę?
*jakie warunki muszą być spełnione do zawarcia umowy dzierżawy gruntu w zamian za emeryturę?
*czy umowa dzierżawy zawsze jest wpisywana do ewidencji gruntów?
